فرصت نقش‌آفرینی علوم‌انسانی ایران در سیاست بین‌الملل

فرصت نقش آفرینی علوم انسانی ایران در سیاست بین الملل

در پی نشست‌های سطح بالای علم و فناوری بریکس، اولین رویداد اختصاصی در حوزه «علوم‌انسانی و اجتماعی» در سوچی روسیه برگزار شد. پروانه آقائی عضو هیئت‌علمی مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، که به‌همراه همکارانش (شهره نصری و رضا حافظی) در این نشست شرکت داشت، گزارشی از دستاوردها و پیشنهادات راهبردی هیئت ایرانی ارائه کرد.
این نشست بر این محور اساسی متمرکز بود که چگونه می‌توان از ظرفیت‌های علوم‌انسانی و اجتماعی برای پاسخگویی به تحولات جهانی و چالش‌های مشترک کشورهای بریکس (مانند توسعه پایدار و تغییرات نهادی) بهره برد.
مهم‌ترین دستاورد این مجمع، توافق بر سر «تأسیس کارگروه دائمی پژوهش‌های علوم‌انسانی و اجتماعی بریکس (WG)» و تدوین یک «نقشه راه عملیاتی» برای همکاری‌های آتی بود.
این هیئت ایرانی با نگاهی به آینده، پیشنهادهای جامعی برای ایجاد زیرساخت‌های همکاری پایدار مطرح کرد که به شرح زیر است:
۱. چارچوب حکمرانی هوش مصنوعی: تدوین «منشور بریکس در حکمرانی هوش مصنوعی» برای تضمین به‌کارگیری مسئولانه این فناوری.

۲. مرکز آینده‌پژوهی: ایجاد «هاب آینده‌پژوهی بریکس» برای بررسی تحولات آتی از دیدگاه اجتماعی و فرهنگی.

۳. سازوکار مالی مشترک: پیشنهاد تأسیس «صندوق یا شورای پژوهشی» متمرکز بر علوم‌انسانی و اجتماعی برای حمایت از پروژه‌های بلندمدت.

۴. شبکه علمی قوی‌تر: تقویت تعاملات آکادمیک از طریق تأسیس «آکادمی علوم‌انسانی و اجتماعی بریکس» با تمرکز بر مفاهیم بنیادین در جهان چندقطبی.
در ارائه‌ای مشترک، بر این نکته تأکید شد که علوم اجتماعی و انسانی نباید تنها بر اساس معیارهای کوتاه‌مدت اقتصادی قضاوت شوند. در آستانه «انقلاب صنعتی پنجم» که محوریت آن انسان است، «نوآوری به معنا، فرهنگ و اعتماد اجتماعی وابسته است».
به همین دلیل، پیشنهاد شد که موفقیت در این حوزه با محوریت «تأثیرات فرهنگی، اجتماعی و حکمرانی» ارزیابی شود، نه فقط شاخص‌های کمی رایج.
حضور ایران در این گفت‌وگوهای کلیدی، نه تنها جایگاه علمی کشور را ارتقا می‌دهد، بلکه امکان پیشبرد پژوهش‌های داخلی در تقاطع با چالش‌های مشترک جهانی، به‌ویژه در حوزه اخلاق فناوری و توسعه متوازن را فراهم می‌آورد. استقبال مثبت از این پیشنهادات نشان‌دهنده آمادگی سایر اعضا برای تعمیق همکاری‌ها در این حوزه‌های استراتژیک است.

دیدگاه شما

پاسخ‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *