سیره نبوی؛ آثار همیشه تازه

حوزه مطالعات رسول اکرم (ص)، سهم مهمی از جهت کمی و کیفی در بازار نشر ایران داشته و دارد و هر ساله با انتشار کتب متعددی در این حوزه مواجه می‌شویم. کتب منتشرشده در این حوزه به قدری گسترده است که کتاب‌شناسی‌های متعددی برای راهنمایی خوانندگان تدوین شده و بسته‌های مطالعاتی گوناگونی به این امر اختصاص یافته است.
سیره نبوی؛ آثار همیشه تازه
مخاطبان جوان، در مواجهه با این گستره متنوع آثار، خود را در برابر اقلیمی بی‌پایان می‌بینند که انتخاب‌های بی‌شمار و نامحدودی پیش روی آنها قرار گرفته است و بسیاری از کتاب‌شناسی‌ها و بسته‌های مطالعاتی نیز دردی از مسیر مطالعاتی وی دوا نمی‌کنند. پس احتمالاً باید تصور کنیم طبقه‌بندی و چینش دیگری برای یک انتخاب بهتر در این گستره وسیع مطالعاتی برای خودمان دست و پا کنیم تا قدرت تحلیل و انتخاب ما را یک قدم جلوتر ببرد. شاید خالی از لطف نباشد به مناسبت هفته وحدت، نگاهی به آثار نگاشته‌شده کانون اندیشه جوان و پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در این حوزه برای مخاطب جوان و نوجوان بیندازیم.پس بهتر است در ابتدا تصور کنید در همان بازار بی‌انتهای کتب نگارش‌شده در حوزه رسول اکرم قرار دارید و از میان انتخاب‌های نامحدود پیش روی خود، باید چند نمونه محدود برگیرید و بازگردید. در بادی امر باید یک تقسیم بندی و طبقه‌بندی حدودی برای خود لحاظ کنیم. در یک نگاه کلی به نظر می‌رسد بتوانیم آثار این حوزه را در قالب‌های موضوعی، نظری و شخصیت‌محور دسته بندی کنیم.
جوان در چشم و دل پیامبر؛ بین تاریخ و اخلاق
نمونه‌ای از آثار موضوعی که قصد داریم بدان اشاره کنیم، با عنوان جوان در چشم و دل پیامبر و به قلم محمدباقر پورامینی منتشر شده است. آثار موضوعی از این دست سعی دارند یک موضوع مشخص را در سیره و سنت رسول اکرم جستجو کرده و آن را محور بحث خود قرار دهند که در نمونه مورد بررسی ما، موضوع جوان به عنوان محور موضوعی کتاب انتخاب شده است. این کتاب سعی دارد با رویکردی تربیتی- تاریخی، موضوع جوان را در سیره عملی و سنت گفتاری رسول خدا و اهل بیت بررسی نماید و بر این فرض استوار شده است که رسول اکرم در بسیاری از اقدامات و توصیه‌های خود، جوانان را مد نظر خود داشته است. بخش نخست کتاب غالباً نگارشی تاریخی دارد و با تکیه بر منابع متنوع تاریخی، در ابتدا وقایع و رویدادهای برجسته دوره جوانی رسول اکرم مانند پیمان حلف الفضول، سفرهای تجاری و ازدواج با حضرت خدیجه را مطرح می‌کند، سپس به نخستین گروندگان جوان به اسلام اشاره کرده و زندگی‌نامه افرادی از این دست مانند حضرت علی (ع)، جعفر بن ابی‌طالب، زید بن حارثه و مصعب بن عمیر را بازگو می‌کند. پس از آن، به حضور گسترده جوانان در دوره نبوی می‌پردازد که در عرصه‌های مختلف مانند پرچمداری جنگ، فرماندهی نبرد، مدیریت سیاسی، قضاوت و ابلاغ آیات الهی کنش‌گری می‌کردند. نگارنده در بخش دوم و سوم از فضای تاریخی فاصله گرفته و تلاش کرده با تکیه بر مأثورات منقول از رسول خدا و البته احادیث ائمه اطهار، نگارش خود را وارد فضای تربیتی جوانان و با تکیه بر نیازهای روحی و روانی این دوره کند. در همین راستا در بخش دوم، اهمیت فرصت جوانی و روحیه سراسر امیدوارانه جوانان را در پرتو سخنان نبوی واکاوی می‌کند، سپس شیوه‌ها و راهکارهای انس معنوی و روحی جوانان با خداوند را با تکیه بر احادیث پیامبر و اهل بیت تبیین کرده و در گام بعدی، چگونگی توصیف سعادت جوانان از طریق گریز از گناه و ترک معصیت را تشریح کرده است. بخش سوم کتاب نیز در امتداد دغدغه‌های تربیتی جوانان، به تشریح احادیث رسول خدا و ائمه اطهار در خصوص شیوه‌های انتخاب دوست و همسر و قواعد زندگی شادمان و بانشاط برای جوانان می‌پردازد. بخش چهارم کتاب نیز پندهای پیامبر به سه تن از صحابی جوان خود یعنی علی بن ابی طالب، عبدالله بن مسعود و عبدالله بن عباس را به عنوان تکمیلی بحث آورده است.
رهبری پیامبر در قرآن؛ مناسب علاقه‌مندان به اندیشه سیاسی
دسته دوم این آثار، قالبی نظری و مفهومی دارند؛ بدین معنا که سعی دارند با تکیه بر سیره و سنت رسول اکرم، مفاهیم و مبانی نظری و تئوریک نظام‌های اعتقادی و سیاسی را توضیح دهند. نمونه‌ای از این دسته آثار، با عنوان رهبری پیامبر در قرآن و به قلم محمد عابدی منتشر شده است. نگارنده این اثر در پی تأکید ویژه آموزه‌های تشیع بر رهبری معصوم در نظام سیاسی، و به تبع آن طرح ولایت فقیه در نظام سیاسی جمهوری اسلامی در امتداد دستگاه ولایت و امامت امام معصوم، درصدد برآمد تا مبانی نظام سیاسی دوره نبوی را شناسایی و جایگاه، وظایف و اختیارات پیامبر اکرم به عنوان رهبر این نظام سیاسی را دسته‌بندی و ارائه کند. بنابراین این اثر سعی ندارد رویدادها و حوادث دوره پیامبر را شناسایی یا مقوله خاصی مانند جوانان را در سیره و سنت نبوی جستجو کند، بلکه در پی آن است که با تکیه بر قرآن و سیره و سنت پیامبر، طرحی نظری دراندازد تا مبانی و قواعد نظام سیاسی مورد نظر تشیع و به تبع آن ولایت فقیه را توضیح دهد و از این انگاره دفاع کند که رهبری یک نظام سیاسی از جمله شئون رسالت پیامبر اکرم بوده است. نگارنده در ابتدا سعی کرده با تکیه بر منابع سنتی و پژوهش‌های غربی، تعریف مشخصی از مفاهیم نظری به کار رفته در پژوهش خود مانند نظام سیاسی، حاکمیت، ولایت و امامت ارائه دهد. نگارنده در ادامه اصول رهبری پیامبر در نظام سیاسی اسلام را برمی‌شمارد و از جمله به لزوم تحقق مطالبات الهی، تکامل بشر با تربیت الهی و ضرورت عدالت گستری اشاره می‌کند. نگارنده در بخش دوم اثر خود به مشروعیت نظام سیاسی نبوی و مباحث مربوط به آن از جمله خاستگاه‌های این مشروعیت و جایگاه و نقش محوری مردم در مشروعیت‌دهی و تحقق‌بخشی به این نظام سیاسی پرداخته است. نویسنده خاستگاه مشروعیت سیاسی پیامبر را تحقق نظام ربوبی الهی دانسته و مردم در مرحله تثبیت حکومت رسول اکرم به شکل‌های متعدد از جمله مشورت و شورا، انتقاد و اعتراض، بیعت و امر به معروف و نهی از منکر در تثبیت قدرت رسول خدا ایفای نقش کردند. فصل سوم و پایانی اثر نیز به گستره و انواع اختیارات پیامبر اکرم به عنوان رهبر نظام سیاسی می‌پردازد و اختیارات ایشان را در قالب قانون‌گذاری، اختیارات اجرایی و قضایی، اقدامات دفاعی و کنش‌گری اقتصادی به تفصیل بررسی می‌کند.
چلچراغ حکمت؛ وقتی از زبان شهید مطهری می‌گوید!
دسته سوم، آثاری محسوب می‌شوند که با تکیه بر کتب و نوشته‌های یک شخصیت، دیدگاه و زاویه‌دید آن فرد به رسول اکرم را استخراج می‌کند و تلاش دارد نوع نگاه آن شخصیت به سیره و سنت رسول اکرم را بررسی نماید و به همین خاطر می‌توان این دست آثار را از جهت قالب پرداخت به رسول اکرم، شخصیت‌محور نامید. به عنوان نمونه‌ای از این آثار، می‌توان به مجموعه سترگ چلچراغ حکمت اشاره کرد که سعی دارد در ۴۰ دفتر مستقل، دیدگاه شهید مرتضی مطهری در هر موضوع متمایز، تلخیص و بیان شود. بیش از مجدات این مجموعه با عنوان پیامبر اسلام (ص) و به قلم محمد باقر پورامینی نگاشته و منتشر شده است. این کتاب با تکیه بر مجموعه آثار منتشر شده از شهید مطهری مانند سیری در سیری نبوی و پیامبر امی، مروری کلی بر حیات کودکی و نوجوانی بعثت پیامبر سیره پیامبر و سپس پندها، سخنان و پاسخ به شبهات مربوط به پیامبر اکرم پرداخته است و غالباً رویکردی تاریخی به حیات و سیره عملی پیامبر اکرم دارد. هسته اساسی کتاب مربوط به تحلیل سیره پیامبر اکرم متکی بر مباحث شهید بزرگوار در کتاب سیره نبوی است و به اصول و مبانی سیره پیامبر از جمله بحث معروف کیفیت استخدام وسیله و نسبت هدف با وسیله پرداخته است. همچنین در همین بخش، به سیره پیامبر در عرصه تبلیغ دین وسیله سیاسی ایشان توجه شده است. به طور کلی به نظر می‌رسد این کتاب دریچه ورود مناسبی برای اهم مباحث شهید مطهری درباره سیره و شخصیت رسول اکرم است و با رعایت ایجاز و اختصار و به زبانی شیوا بیان شده است.

علاقمندان به تهیه این سه کتاب می‌توانند در هزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر مهربانی از روز شنبه ۲۲ شهریور این آثار را به مدت یک هفته با تخفیف ۲۰درصدی خریداری کنند. برای استفاده از این تخفیف هنگام خرید کد ۱۵۰۰ را وارد کنید.


برای تهیه این کتاب‌ها بر روی لینک‌های زیر کلیک کنید.

 

 

دیدگاه شما

پاسخ‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *